Shoah en pogroms

Als je de woorden Shoah en Pogrom hoort, waar denk je dan aan? Misschien heb je er nog nooit over gehoord. Dat kan. Het is voor ons niet zo’n bekend woord. Jullie weten al wel dat het iets met de Joden te maken heeft. Vandaag leren we wat de woorden Shoah en Pogrom betekenen.

Stel je eens voor

Je bent een Joodse jongen of meisje en je woont in Nederland. Eigenlijk kun je helemaal niet goed meer zien dat je een Jood bent, want je woont al vanaf je geboorte in Nederland, maar je opa en oma waren ´echte´ Joden. Je loopt door het park waar je altijd je hondje uit laat. Bij een bankje zie je ineens een bord staan: Voor Joden verboden! Er is jou al een keer vertelt dat je Jood bent. Hoe zou je je voelen? Een paar weken later hoor je dat alle Joden een Jodenster moeten dragen. Je vraagt je af: waarom? Zo drong, in de Tweede Wereldoorlog, langzaam maar zeker de Jodenhaat en de Jodenvervolging ons land binnen. Het ging van kwaad tot erger.

Shoah

Van de Holocaust heb je vast wel eens gehoord. Het betekent eigenlijk: vernietiging of volkerenmoord. Dus er wordt geprobeerd een volk uit te roeien. Dit wordt ook wel Shoah genoemd. Er werd in de 2e wereldoorlog geprobeerd, alle Joden uit te roeien. Maar waarom? Wat hadden de Joden dan verkeerd gedaan? Volgens de nazi's in Duitsland waren Joden slechte mensen, die de schuld hebben aan alles wat er niet goed gaat. Is er werkloosheid of armoede, de Joden hebben het gedaan. Breekt er een ziekte uit: dat komt door de Joden. De Joden waren ‘het zwarte schaap’ en kregen dus overal de schuld van. Het werd steeds erger. Eerst mochten Joden nergens meer komen maar later werden ze als slaaf gebruikt en… vermoord.

De nazi's sporen in heel Europa Joden op om ze weg te voeren naar concentratie- en vernietigingskampen. In de kampen worden ze vermoord. Ze worden er naar de gaskamers gebracht en daarna verbrand in ovens. Het bekendste kamp ligt in Polen. Of de gevangenen moeten zo hard werken en worden zo slecht behandeld dat ze daardoor overlijden. Dat noemen de nazi's vernietiging door arbeid. In Europa zijn ongeveer 6 miljoen Joden vermoord. Deze moord op de Joden is onvergelijkbaar met andere volkerenmoorden. De nazi's hadden als doel het hele Joodse volk uit te roeien. Daarbij is een enorme inspanning geleverd om de Joden op te sporen, te vervoeren, in kampen op de sluiten en te doden in grote 'moordfabrieken'. Dat is voor en na de Tweede Wereldoorlog nooit meer op die manier voorgekomen.

Pogrom

Het woord Pogrom is een Russisch woord en betekent: Georganiseerde Jodenvervolging en –moord. Pogrom wordt ook gebruikt voor de vernietiging van de Joodse huizen, bedrijven, winkels en synagogen. Bij Pogrom wordt ook veel kwaad gedaan tegen de mensen zelf en soms worden ze zelfs vermoord. Dit zie je ook duidelijk bij je Joden. De bedoeling is om de Joden weg te drijven en te vernietigen.

Dit gebeurde al in de tijd van de Bijbel. Weet jij waar? Het was in de tijd van koning Esther. Haman wilde alle Joden uitroeien want hij had zo’n hekel aan Mordechai. Gelukkig is het toen niet gebeurd. Maar helaas, in de 2e wereldoorlog is het wel gebeurd. Tijdens de Kristalnacht is er heel veel schade aangericht. Joodse winkels werden geplunderd en  ruiten werden door gegooid.

Colofon

 

Dinsdag: wie moet er op de trein?
Elke dinsdag vertrekt een trein met veewagens uit Westerbork; ongeveer 1.000 joden per keer. Mannen, vrouwen, kinderen. Iedereen is bang voor wat er gebeuren gaat. Meer dan 100.000 van de 140.000 Nederlandse joden overleven de bezetting niet.