De Klaagmuur

Jodendom en islam

Jeruzalem. De hoofdstad van Israël. Voor het jodendom is Jeruzalem de heilige stad. Het is immers de ‘stad van David’. De Klaagmuur is voor de joden hét kostbaarste heiligdom.

Voor de islam is Jeruzalem na de steden Mekka en Medina de derde heiligste stad. De Rotskoepel op de Tempelberg is voor de moslims dé heiligste plek in Jeruzalem.

Beide godsdiensten eisen Jeruzalem op als dé heilige stad. Dat geeft spanningen. Een bron van veel ruzies!

Waarom is de Klaagmuur belangrijk voor de joden?

Jeruzalem. De stad die koning David tot hoofdstad maakte. De stad waar zijn zoon koning Salomo de eerste tempel bouwde. In 70 na Christus verwoestte het Romeinse leger onder aanvoering van generaal Titus de stad Jeruzalem en de tempel. Het enige dat overbleef was een stuk westelijke buitenmuur van het tempelplein.

Dit stuk westelijke buitenmuur wordt in het Hebreeuws ‘Kotel haMa’aravi’ genoemd. Doordat vele joden hier bij de muur klaagden over de verwoesting van de tempel en de verstrooiing van de Joden noemden ze deze muur ook wel de ‘Klaagmuur’ of de ‘Muur van de Klaagliederen’.
De muur is ongeveer 20 meter hoog. Onder de grond ligt een stenen fundering van 19 meter. Veel steenblokken dateren nog uit de tijd van koning Herodes. Deze stenen zijn ongeveer 1,5 meter hoog en soms 3 meter breed.

Eens was de tempel voor de joden het belangrijkste heiligdom om tot God te bidden. Nu is de Klaagmuur de belangrijkste godsdienstige plek. Elke dag staan er duizenden joden aan de voet van de muur te bidden. Er is een mannengedeelte en een vrouwengedeelte.
Elke morgen, middag en avond zijn er gebedsdiensten. Vooral op vrijdagmiddag –net voorde sabbat- is het altijd bijzonder druk. Tijdens het bidden hebben de mannen en de jongens een keppeltje of een hoed op. Sommigen dragen ook een traditionele gebedsmantel. De vrouwen dragen tijdens het bidden een sjaal.

Tijdens het bidden bewegen de joodse mannen naar voren en naar achteren of naar links en rechts. Soms lopen ze op en neer en staan weer stil. Ze bidden met hun hele lichaam. In de voegen tussen de stenen in de Klaagmuur worden vaak kleine gebedsbriefjes ‘kvittelchen’ gepropt.

De Klaagmuur is ook de plek van samenkomst tijdens het vieren van de joodse feesten, zoals de herdenking van de verwoesting van de tempel, Jom Kippoer (de grote verzoendag) en de beëdiging van officieren.
Elke maandag- en donderdagmorgen komen er joodse families naar de Klaagmuur voor de plechtigheid van ‘bar mitswa’ (zoon der wet). Tijdens de plechtigheid leest de dertienjarige jongen een stukje uit de Thora voor en houdt een korte preek.
Ook joodse bruidsparen komen na de huwelijksceremonie naar de Klaagmuur om er te bidden.

Waarom is de Tempelberg belangrijk voor de moslims?

Voor de islam is de Tempelberg in Jeruzalem de heilige plaats. De moslims zeggen dat Mohammed op het wonderpaard Boerak naar de hemel is gereden, vanaf de top van de berg Moria, eigenlijk vanaf de plaats waar eens de tempel heeft gestaan. Daarom is op de bergtop de Rotskoepel gebouwd. Een achthoekig islamitisch bouwwerk met een gouden koepel. De blikvanger van Jeruzalem!

Een moskee is voor de moslim het gebouw om te gaan bidden. Op het Tempelplein staan dan ook verschillende moskeeën, zoals de Vrouwenmoskee, de El-Boerakmoskee en de moskee van Omar. De bekendste moskee op het Tempelplein is de ‘El-Aksamoskee’. Deze naam betekent ‘de ver (van Mekka) verwijderde’. Het is de oudste moskee in Israël. Het werd ooit gebouwd door duizenden moslims die naar Jeruzalem kwamen op hun pelgrimsreis.

De toekomst

Joden en moslims willen allebei de stad Jeruzalem en de tempelberg voor zich zelf. Hoe zal dat gaan in de toekomst? Zal er opnieuw oorlog komen? Om Jeruzalem?

In het Arabisch heet de stad ‘Al-Koedesj Sjarief’. ‘Het Ware Heiligdom’.

In het Hebreeuws heet het ‘Jeroesjalajiem’. ‘De Stad van de Vrede.

Zal Jeruzalem ooit een stad van vrede zijn?